Mới đây, TAND tỉnh An Giang đã ban hành bản án phúc thẩm vụ án tranh chấp đòi tài sản, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (gọi tắt sổ đỏ) giữa nguyên đơn là vợ chồng ông Bùi Phước Anh Tài và bị đơn là vợ chồng ông PTL. Đây là vụ án mà báo Pháp Luật TP.HCM từng có bài phản ánh “An Giang: Đất có sổ đỏ bỗng bị đem đi bán đấu giá cho người khác”.
Sau bài phản ánh trên thì cơ quan Thi hành án Dân sự tỉnh An Giang cũng có công văn gửi đến báo thông tin về vụ việc trên.
Bán đấu giá thửa đất không chính chủ
Theo hồ sơ, thửa đất trong vụ án này được cấp sổ đỏ đứng tên bà LHTT (thửa số 50, tờ bản đồ 25, 56 m2, đất ở đô thị). Năm 2009, bà LHTT chuyển nhượng cho người khác, lúc này thửa đất và tờ bản đồ đổi thành thửa 243, tờ bản đồ số 18.
Hơn một tháng sau thì người này bán lại cho vợ chồng ông Tài. Vợ chồng ông Tài được cấp sổ đỏ cùng năm 2009, giữ nguyên số thửa, tờ bản đồ.
Tháng 5-2015, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất TP Long Xuyên (cũ) có văn bản xác định thông tin thửa đất của bà LHTT là hiện không tìm thấy thông tin biến động.
Tháng 9-2015, bà LHTT có bản án phúc thẩm buộc trả nợ và có đơn yêu cầu thi hành án nên Chi cục Thi hành án (THA) Dân sự TP Long Xuyên căn cứ xác nhận nêu trên của Văn phòng đất đai đã kê biên thửa đất của bà LHTT (thực tế lúc này đã đứng tên vợ chồng ông Tài) để bán đấu giá…
Đến năm 2016, bị đơn và công ty bán đấu giá lập hợp đồng mua bán tài sản đấu giá là thửa đất mang tên của bà LHTT vào thời điểm năm 2005 (chưa đổi số thửa và tờ bản đồ) và sang năm 2017 thì bị đơn được cấp sổ đỏ, lúc này thửa đất lại đánh số là thửa 365, tờ bản đồ 18.
Năm 2019, phía ông Tài phát hiện thửa đất của mình đang xây bó nền nên gửi đơn đến UBND phường nhưng ủy ban không ngăn chặn được do phía bị đơn là vợ chồng ông PTL đã được UBND TP Long Xuyên cấp sổ đỏ năm 2017 tại phần đất trên.
Liên quan việc này, cũng trong năm 2019, UBND TP Long Xuyên giao thanh tra vụ việc. Hơn một năm sau, vào tháng 8-2020, Chủ tịch UBND TP Long Xuyên ra kết luận thanh tra với nội dung sổ đỏ cấp cho vợ chồng ông Tài đúng theo quy định pháp luật còn sổ đỏ cấp cho bị đơn chưa phù hợp quy định pháp luật, nhưng người này mua tài sản trúng đấu giá nên được bảo vệ quyền lợi theo quy định pháp luật.
Ông Tài thấy kết luận thanh tra không có hướng giải quyết thỏa đáng với hai sổ đỏ đã cấp. Ông bà nhiều lần khiếu nại nhưng không được các cơ quan liên quan giải quyết nên khởi kiện đến tòa yêu cầu hủy sổ đỏ đã cấp cho phía bị đơn; yêu cầu bị đơn tháo dỡ, di dời nhà và vật kiến trúc trên đất để trả lại 56 m2 đất của ông bà.
Phía bị đơn cho rằng mình mua tài sản đấu giá, được cấp sổ đỏ theo quy định pháp luật và được cấp giấy phép xây dựng nên đã xây nhà ở ổn định, đề nghị không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn.
Cấp phúc thẩm: Cần khởi kiện bên có lỗi
Xử sơ thẩm, TAND khu vực 9 – tỉnh An Giang đã xử bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Sau đó, vợ chồng ông Tài đã kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Xử phúc thẩm, TAND tỉnh An Giang nhận định, mặc dù vợ chồng ông Tài được cấp sổ đỏ năm 2009 nhưng căn cứ vào văn bản năm 2015 của Văn phòng đăng ký đất đai TP Long Xuyên nên TAND TP Long Xuyên ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là phù hợp.
Đến giai đoạn thi hành án (THA), cơ quan THA kê biên tài sản, bán đấu giá. Ông PTL là người mua tài sản thông qua hợp đồng mua bán tài sản đấu giá nên không thể biết tài sản thuộc quyền sử dụng hợp pháp của vợ chồng ông Tài. Vợ chồng ông L cũng không thể biết các trình tự, thủ tục THA và mua bán tài sản đấu giá có đúng quy định hay không.
Cũng theo tòa, vợ chồng ông L được xác lập quyền sở hữu từ thời điểm có biên bản bàn giao tài sản của Chi cục THA, đã được cấp quyền sử dụng đất, cất nhà ở ổn định trên đất. Vì vậy, vợ chồng ông L được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định “trường hợp người thứ ba ngay tình nhận được tài sản này thông qua bán đấu giá tài sản tại tổ chức có thẩm quyền” và “chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ người thứ ba ngay tình…” được quy định tại Khoản 2, 3, Điều 133 BLDS.
Do đó, tòa phúc thẩm cho rằng tòa sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của vợ chồng ông Tài là có cơ sở. Vì vậy tòa phúc thẩm giữ y bản án sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
Ngoài ra, bản án phúc thẩm còn nêu, vợ chồng ông Tài được cấp quyền sử dụng đất hợp pháp thông qua hợp đồng chuyển nhượng, việc UBND TP Long Xuyên cấp sổ đỏ cho vợ chồng ông L đã làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của vợ chồng ông Tài.
“Do đó, ông bà có quyền khởi kiện, yêu cầu chủ thể có lỗi dẫn đến việc giao dịch được xác lập với người thứ ba phải hoàn trả những chi phí hợp lý và bồi thường thiệt hại theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước” – bản án phúc thẩm nêu.
Nguyên đơn: Phán quyết của tòa khiến 1 miếng đất có 2 sổ đỏ cấp đúng luật
Ông Tài cho biết không đồng tình với phán quyết của tòa phúc thẩm. Nhiều ý kiến ông trình bày không được tòa phúc thẩm ghi nhận trong bản án. Ông cho rằng theo quy định pháp luật, giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải có bản chính sổ đỏ khi ra công chứng nhưng ở đây dù không có bản chính sổ đỏ mang tên bà LHTT mà giao dịch vẫn được công nhận.
Ông cho rằng, với phán quyết trên của tòa thì một mảnh đất vẫn đang có hai sổ đỏ, mà sổ nào cũng đúng pháp luật! Bà LHTT thì tự hết nợ do được THA nhầm tài sản của ông.
“Tự dưng tôi bị mất tài sản, mất 5 năm đi khiếu nại, khởi kiện đòi lại vẫn không được chấp nhận. Giờ tòa bảo tôi đi kiện đòi bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước nhưng cũng không nói rõ cơ quan nào có lỗi. Nếu tôi đi kiện nữa thì cũng rất nhiêu khê…” – ông Tài nói.
