Trong văn bản Sở Xây dựng TP.HCM trình UBND TP, sở xin chủ trương thí điểm mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport - DRT) nhằm tăng khả năng kết nối và thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng.
Theo Sở Xây dựng, dù hệ thống vận tải hành khách công cộng của TP đã có bước phát triển nhưng tỉ lệ đảm nhận vẫn còn thấp. Năm 2025, vận tải hành khách công cộng mới đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại của người dân.
Một trong những nguyên nhân là khả năng tiếp cận giao thông công cộng còn hạn chế, đặc biệt tại các khu dân cư phân tán, khu đô thị mới, tuyến đường hẹp và việc kết nối chặng đầu - cuối với metro, xe buýt trục chưa thật sự thuận tiện.
Trong bối cảnh đó, mô hình vận tải theo nhu cầu (DRT) được đánh giá là giải pháp bổ trợ phù hợp, đã được triển khai tại một số quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản.
Đây là loại hình vận tải hành khách công cộng hoạt động linh hoạt theo nhu cầu đi lại thực tế của hành khách, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ kết nối hiệu quả hơn với metro và xe buýt.
Theo đề xuất, dịch vụ được tổ chức linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày. Vào giờ cao điểm, xe hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định như buýt thông thường. Trong giờ thấp điểm, hành khách đăng ký chuyến đi qua ứng dụng, hệ thống sẽ điều phối xe theo nhu cầu và chỉ đón trả tại các điểm đã đăng ký. Những người có nhu cầu di chuyển tương đồng sẽ được gom về điểm đón chung gần nhất để tối ưu hành trình.
Loại phương tiện dự kiến sử dụng là xe sức chứa nhỏ, phù hợp lưu thông trong các tuyến đường hẹp, khu dân cư, đồng thời giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp khai thác. Giá vé dự kiến tương đương xe buýt hiện nay.
Sở đề xuất giai đoạn đầu thí điểm quy mô nhỏ tại một số khu vực như Đại học Quốc gia TP.HCM, trung tâm thành phố hoặc dọc các ga metro số 1.
Thời gian thí điểm dự kiến không quá 3 năm. Sau năm đầu tiên triển khai, thành phố sẽ đánh giá hiệu quả để xem xét hoàn thiện cơ chế vận hành và khả năng mở rộng mô hình.
Sở Xây dựng đề xuất áp dụng mức giá vé tương đương xe buýt hiện hành và kiến nghị TP hỗ trợ kinh phí trong giai đoạn thí điểm nhằm khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ.
