Theo hồ sơ vụ việc, vào ngày 13-10-2008, Công ty TNHH Kdy Pte (có trụ sở tại Singapore) đã mở tờ khai nhập lô hàng với trọng lượng 18 tấn hạt thực vật để sản xuất thực phẩm, theo dạng tạm nhập vào kho ngoại quan cảng Sài Gòn khu vực 2 để xuất khẩu đi nước thứ 3.
Do nghi vấn, Chi cục hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 2 (thuộc Cục Hải quan TPHCM) đã tiến hành kiểm tra lô hàng, phát hiện 18 tấn hạt thực vật là hạt anh túc. Kết quả giám định của Phân viện khoa học hình sự tại TPHCM (Bộ Công an) xác định lô hàng 18 tấn hạt anh túc là hạt cây thuốc phiện, không chứa chất gây nghiện, nhưng hạt anh túc có thể gieo trồng nẩy mầm thành cây thuốc phiện, trong khi loại cây này hiện bị cấm trồng tại Việt Nam.
Tuy nhiên, cơ quan chức năng không thể định danh đó là hành vi vận chuyển ma túy để làm cơ sở xử lý hình sự vì kết quả giám định trong hạt anh túc không có chứa các thành phần ma túy. Hạt anh túc tuy không có trong danh mục hạt giống cây nông nghiệp nhưng cũng không nằm trong danh mục các mặt hàng cấm nhập vào Việt Nam nên rất khó xử lý vì hiện nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định.
Hạt cây anh túc chuẩn bị đưa đi tiêu hủy
Theo Viện kiểm sát nhân dân tối cao thì Công ước thống nhất về các chất ma túy năm 1961 của Liên Hiệp quốc chỉ quy định “thân, cành cây anh túc là các thành phần của cây thuốc phiện (trừ hạt) sau khi cắt khỏi gốc”. Trong Điều 194 của Bộ luật hình sự Việt Nam cũng quy định một trong những những trường hợp phạm tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy khi hàng hóa là quả thuộc phiện khô hoặc tươi. Đối chiếu các quy định trên thì các hành vi vận chuyển, tàng trữ, mua bán hạt anh túc không phạm tội mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy.
Do sự việc có dấu hiệu phức tạp, Cục Hải quan thành phố đã tổ chức nhiều cuộc họp với các cơ quan chức năng bàn biện pháp xử lý và đưa ra phương án tiêu hủy hoặc tái xuất sau khi đã sấy khô ở nhiệt độ cao, ngăn ngừa khả năng hạt anh túc nảy mầm, có thể gieo trồng được… Cuối cùng, Tổng cục Hải quan đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Kdy Pte (Singapore) vì đã có hành vi vi phạm về giả mạo giấy tờ hải quan để xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa. Hình thức xử phạt chính là phạt tiền 20 triệu đồng, hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu và tiêu hủy toàn bộ 18 tấn hạt cây thuốc phiện (có xuất xứ từ Thổ Nhĩ Kỳ).
Theo A. Chân - L.Long (SGGPO)
