Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026.
Đề xuất siết điều kiện xét tuyển bằng học bạ
Một trong những thay đổi lớn nhất trong dự thảo liên quan đến phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT (còn gọi là xét học bạ).
Theo đó, Bộ GD&ĐT đề xuất tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kỳ gồm lớp 10, 11 và 12 của tối thiểu 3 môn học.
Trong đó, tổ hợp bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn, với trọng số tính điểm xét tuyển không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.
Nguồn tuyển của phương thức này là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 16 điểm (thang điểm 30). Thí sinh cũng có thể sử dụng điểm thi của môn toán, ngữ văn cộng với một môn thi khác để tính điểm sàn này.
Quy định về mức điểm sàn 16 điểm từ kỳ thi tốt nghiệp không áp dụng đối với những thí sinh thuộc diện được đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT. Ngoài ra, đối với các ngành do các Bộ phối hợp quy định ngưỡng đầu vào, tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp theo tổ hợp xét tuyển phải đạt từ 20 điểm trở lên.
Dự thảo quy định mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh là thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển với xét tuyển, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng.
Quy định này nhằm đơn giản hóa quy trình, giúp thí sinh dễ theo dõi và lựa chọn phương án xét tuyển phù hợp. Đồng thời, mỗi phương thức tuyển sinh phải quy định rõ các tiêu chí đánh giá, cách thức tính điểm và điều kiện trúng tuyển dựa trên yêu cầu về kiến thức nền tảng cốt lõi.
Đối với các trường sử dụng kết quả kỳ thi độc lập (kỳ thi riêng), từ năm 2026, kết quả của các kỳ thi này phải được đối sánh hàng năm với kết quả học tập của sinh viên sau 3 năm liên tiếp. Việc đối sánh dựa trên các tiêu chí về kết quả học tập và thời gian học tập của người trúng tuyển để đảm bảo độ tin cậy.
Đề xuất thay đổi về cộng điểm ưu tiên và quy đổi ngoại ngữ
Về điểm cộng trong xét tuyển, dự thảo phân loại rõ ràng bao gồm điểm thưởng cho học sinh giỏi quốc gia hoặc olympic quốc tế nhưng không dùng để xét tuyển thẳng; điểm xét thưởng cho thí sinh có năng khiếu đặc biệt và điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ.
Tổng điểm cộng bao gồm các loại điểm trên không được vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển. Điểm thành phần của từng loại điểm cộng tối đa là 1,5 điểm và điểm khuyến khích đối với chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30.
Đối với việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, cơ sở đào tạo được phép quy đổi kết quả chứng chỉ thành điểm môn ngoại ngữ theo thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển.
Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng là trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ sau khi quy đổi không được vượt quá 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30. Bảng quy đổi này phải được xây dựng với tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng và phải công bố công khai.
Cũng theo dự thảo, thí sinh tham gia tuyển sinh đại học năm 2026 được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo khác nhau. Các nguyện vọng này phải được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp, trong đó nguyện vọng 1 là nguyện vọng ưu tiên cao nhất.
Trong trường hợp thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở nhiều nguyện vọng, hệ thống sẽ chỉ ghi nhận trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất.
Riêng với các chương trình đào tạo giáo viên, quy chế siết chặt hơn khi chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 3. Cạnh đó, tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT phải có ít nhất 3 môn phù hợp với yêu cầu của chương trình đào tạo, trong đó bắt buộc có môn toán hoặc ngữ văn, với trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm.
Dự thảo cũng bổ sung đối tượng xét tuyển đại học bao gồm học sinh đang theo học bậc trung học nghề theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp sửa đổi. Người dự tuyển gồm cả người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp ngành nghề thuộc cùng nhóm ngành dự tuyển và đã hoàn thành đủ khối lượng kiến thức văn hóa cấp THPT.
Về ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, Bộ GD&ĐT tiếp tục quy định ngưỡng này đối với nhóm ngành đào tạo giáo viên và sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề.
Cụ thể, thí sinh xét tuyển vào các ngành này theo phương thức không sử dụng hoàn toàn kết quả thi tốt nghiệp cần có học lực lớp 12 xếp loại giỏi hoặc điểm xét tốt nghiệp từ 8,5 trở lên, kèm theo điều kiện tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp đạt từ 20 điểm.
Đối với các ngành như giáo dục thể chất, sư phạm âm nhạc, sư phạm mỹ thuật và một số ngành sức khỏe đặc thù như điều dưỡng, kỹ thuật xét nghiệm y học, ngưỡng đầu vào là học lực khá hoặc điểm xét tốt nghiệp từ 6,5 trở lên và tổng điểm 3 môn thi đạt từ 16,5 điểm.
