Sáng 10-4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và một số nội dung quan trọng khác, trong đó có đề xuất giảm thuế xăng dầu.
Chi phí tăng, chuỗi cung ứng đứt gãy
Phát biểu tại tổ, đại biểu Hồ Sỹ Hùng (Đoàn TP Hà Nội), Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết cơ quan này đã khảo sát tình hình doanh nghiệp liên quan đến đề xuất giảm thuế xăng dầu để báo cáo các cấp.
Theo ông, những gián đoạn tại Trung Đông đang ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nguyên liệu sản xuất, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Không chỉ doanh nghiệp sử dụng trực tiếp xăng dầu bị tác động, mà cả những ngành sử dụng sản phẩm có nguồn gốc từ xăng dầu cũng chịu ảnh hưởng đáng kể.
Đơn cử, ngành dệt may, da giày phụ thuộc lớn vào nguyên liệu như polyester, nylon hiện đang gặp khó khăn do nguồn cung gián đoạn. Giá bao bì và các nguyên liệu liên quan cũng tăng mạnh. Ngoài ra, nhiều loại hóa chất phục vụ sản xuất công nghiệp trở nên khan hiếm. Giá phân bón thế giới tăng cao, kéo theo giá trong nước tăng khoảng 50%.
Giá xăng dầu tăng đã tác động rõ rệt đến lĩnh vực vận tải. Vietnam Airlines đã phải điều chỉnh các tuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng cao. Các doanh nghiệp vận tải khác cũng chịu áp lực tương tự, trong khi giá gas tăng gần 100%.
Đại biểu dẫn chứng, chi phí đầu vào tăng mạnh ở nhiều ngành: dệt may tăng trung bình 15–20% do giá nhựa polyester; xây dựng và vật liệu xây dựng tăng khoảng 33–35%.
Hệ quả là nhiều dự án đầu tư có nguy cơ đình trệ, nhà thầu e ngại nhận thầu vì không thể dự báo chi phí. Thời gian vận chuyển, giao hàng cũng kéo dài đáng kể: từ mức 5–10 ngày trước đây, nay có thể tăng thêm 14–20 ngày, khiến chi phí logistics tăng cao. Ở chiều ngược lại, thị trường đầu ra lại suy yếu khi nhu cầu toàn cầu giảm.
“Tóm lại, doanh nghiệp đang phải chịu đồng thời ba sức ép: chi phí đầu vào tăng, đầu ra suy yếu và thời gian logistics kéo dài”, đại biểu Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Sớm ổn định giá xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng
Trước bối cảnh trên, Chủ tịch VCCI cho rằng bên cạnh thúc đẩy đầu tư công và tiêu dùng nội địa, việc ổn định và hỗ trợ doanh nghiệp là rất cấp thiết.
Ông đề nghị nghị quyết giảm thuế xăng dầu cần làm rõ mục tiêu, hướng tới doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành chịu tác động trực tiếp và gián tiếp từ xăng dầu.
“Cá nhân tôi ủng hộ việc ban hành nghị quyết này sớm và nhanh”, ông Hùng nói và kiến nghị cần có cơ chế điều hành để giá xăng dầu trong nước không biến động quá nhanh, tránh tình trạng “giật cục”.
Trong trường hợp giá xăng dầu giảm sâu, cần tính đến việc củng cố quỹ bình ổn để chủ động ứng phó với biến động tương lai. Hiện nay, quỹ này đã được sử dụng gần hết. Đại biểu cũng lưu ý, nếu Quốc hội giao thêm thẩm quyền điều hành cho Chính phủ thì cần xác định rõ mục tiêu ưu tiên là hỗ trợ người dân, doanh nghiệp hay ổn định thị trường.
Cùng nội dung này, đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn TP Hà Nội), Chủ tịch Ngân hàng Agribank, nhận định an ninh năng lượng là một trong những nút thắt lớn nhất đối với tăng trưởng kinh tế.
Theo ông, mục tiêu tăng trưởng điện thương phẩm 11–12%/năm đặt ra áp lực lớn. Nhiều dự án năng lượng tái tạo hiện vẫn còn vướng mắc. Trong bối cảnh giá dầu và khí LNG biến động, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng chiến lược dự trữ năng lượng đủ mạnh, bảo đảm hệ thống điện đáp ứng được nhu cầu của nền kinh tế.
“Cần xác định rõ lộ trình ‘điện đi trước một bước’, không chỉ về công suất mà cả khả năng vận hành, giá cả và tính ổn định”, đại biểu nhấn mạnh.
Đề xuất đưa thuế xăng dầu về 0% để kìm đà tăng giá
Chiều 9-4, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền Thủ tướng trình bày dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường về 0 đồng đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut; đồng thời, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc diện không phải kê khai, tính nộp VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Bên cạnh đó, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất giảm xuống 0%.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam, chịu tác động mạnh, giá nhiên liệu tăng cao.
Nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 16-4 đến hết 30-6; đồng thời, Chính phủ đề xuất giao Thủ tướng quyết định điều chỉnh thời hạn áp dụng nhằm bảo đảm việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá thế giới.
