Nhân dịp Liên đoàn bóng đá Malaysia (FAM) tròn 100 tuổi kể từ ngày thành lập 26 tháng 9 năm 1926, không có gì đáng để nhắc đến trong bóng đá Malaysia ngoài thời kỳ hoàng kim của Datuk Ghani Minhat, Datuk Soh Chin Ann, Datuk Santokh Singh và huyền thoại Datuk Mokhtar Dahari. Tờ New Straits Time (Malaysia) bình luận FAM kỷ niệm 100 năm thành lập trong sự hổ thẹn.
MU đối mặt tổn thất lớn vì McTominay
Nhiều thập kỷ trôi qua kể từ khi những huyền thoại ấy ra đi, nhưng hầu như không có gì có thể được gọi là tiến bộ bền vững. Thay vào đó, bóng đá Malaysia đã trải qua nhiều năm vật lộn từ vấn đề này sang vấn đề khác.
- M-League luôn gặp khó khăn
Giải đấu trong nước M-League của Malaysia vẫn là một ví dụ điển hình. Trong nhiều năm qua, M-League luôn gặp khó khăn do vấn đề tiền lương. Việc cầu thủ phải chờ đợi hàng tháng trời để nhận lương đã trở thành chuyện gần như thường lệ.
Ngay cả sau khi Cơ quan quản lý bóng đá chuyên nghiệp Malaysia (MFL) được thành lập để chuyên nghiệp hóa giải đấu, những vấn đề tương tự vẫn tiếp tục tái diễn. Việc không trả lương không chỉ gây thiệt hại cho các CLB mà còn tạo ra một môi trường nguy hiểm.
Khi các cầu thủ bị đẩy vào cảnh túng quẫn về tài chính, môn thể thao này sẽ dễ bị tổn thương trước những thế lực đen tối. Tình trạng dàn xếp tỉ số trận đấu phát triển mạnh ở những nơi quản trị yếu kém và sinh kế bấp bênh. Bóng đá Malaysia hiểu rõ rủi ro này hơn ai hết từ những vụ bê bối trong quá khứ, nhưng những điểm yếu về cấu trúc vẫn còn tồn tại.
Vấn đề không chỉ dừng lại ở đó.
2. Đào tạo trẻ tệ hại
Các đội tuyển trẻ của Malaysia đã gặp nhiều khó khăn trong những năm gần đây, liên tục không đủ điều kiện tham dự các giải đấu Asian Cup dành cho các nhóm tuổi. Đối với một quốc gia từng sản sinh ra những cầu thủ có khả năng cạnh tranh với những người giỏi nhất châu Á, xu hướng này đáng lẽ phải gióng lên hồi chuông cảnh báo.
Tuy nhiên, những vấn đề đó giờ đây dường như chỉ là thứ yếu so với cuộc khủng hoảng gần đây. Bóng đá Malaysia đang vướng vào một trong những vụ bê bối về tư cách cầu thủ đáng xấu hổ nhất trong lịch sử bóng đá hiện đại, theo nhận định của nhiều nhà quan sát.
Vụ án được gọi là "Heritage 7" đã khiến ban quản lý bóng đá nước này phải chịu sự giám sát gắt gao. Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) đã trừng phạt bảy cầu thủ, gồm ba người Argentina, hai người Tây Ban Nha, một người Hà Lan và một người Brazil, sau khi xác định rằng các giấy tờ được sử dụng để chứng minh tư cách đại diện cho Malaysia của họ đã bị làm giả.
FAM và các cầu thủ (Facundo Garces, Gabriel Palmero, Rodrigo Holgado, Imanol Machuca, Joao Figueiredo, Jon Irazabal và Hector Hevel) đã kháng cáo lên Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS), hy vọng các án phạt sẽ bị hủy bỏ.
Những gì xảy ra sau đó vừa có thể dự đoán được, vừa khó hiểu. Điều này khá dễ đoán vì các quy định về điều kiện tham gia của FIFA nằm trong số những quy định rõ ràng nhất trong thể thao thế giới. Điều này thật khó hiểu vì một số quan chức đã công khai cho rằng đơn kháng cáo có khả năng thành công rất cao.
Cuối cùng, CAS đã xác nhận điều mà FIFA đã xác định trước đó, đó là hành vi vi phạm liên quan đến việc làm giả giấy tờ chứng minh tư cách thi đấu đã xảy ra. Ban kỷ luật đã phán quyết rằng án phạt cấm thi đấu chính thức 12 tháng là hình phạt hợp lý và tương xứng đối với 7 cầu thủ nhập tịch "lậu" của Malaysia, đồng thời lưu ý đến trách nhiệm đồng lõa của họ trong vụ việc.
May mắn thay cho các cầu thủ, lệnh đình chỉ chỉ áp dụng cho các trận đấu chứ không phải tất cả các hoạt động liên quan đến bóng đá. Tuy nhiên, CAS đã giữ nguyên mức phạt 350.000 franc Thụy Sĩ mà FIFA áp đặt lên FAM.
Đến thời điểm này, bối cảnh lẽ ra không cần phải giải thích thêm, nhưng rõ ràng là vẫn cần phải giải thích. FIFA điều hành bóng đá thế giới. Điều lệ của nó quy định về tư cách tham gia của cầu thủ và các quy tắc liên quan đến quốc tịch và quyền đại diện.
Những quy định này có hiệu lực cao hơn các cách giải thích trong nước của Malaysia về vấn đề nhập tịch. Nói một cách đơn giản, chỉ riêng quốc tịch không tự động giúp một cầu thủ đủ điều kiện đại diện cho đội tuyển quốc gia theo quy định của FIFA. Mặc dù bảy cầu thủ này đã có quốc tịch Malaysia, nhưng điều đó vẫn chưa đáp ứng được các quy định về điều kiện thi đấu của FIFA. Chấm hết.
Điều đó đương nhiên đặt ra một câu hỏi khó xử. Nếu quyền công dân được cấp thông qua các giấy tờ mà nay đã được chứng minh là giả mạo hoặc gây hiểu nhầm, thì những quyền công dân đó có nên được giữ nguyên giá trị hay không?
Quốc tịch không phải là con đường tắt để có được tư cách đại diện cho một đội tuyển thể thao. Toàn bộ sự việc có nguy cơ truyền tải thông điệp sai lầm rằng hộ chiếu có thể được cấp trước rồi mới hỏi sau.
FAM không "sở hữu" bóng đá thế giới, và cơ quan quản lý này lẽ ra phải biết điều đó ngay từ đầu. Thay vào đó, bóng đá Malaysia hiện đang phải đối mặt với hậu quả của một cuộc khủng hoảng lẽ ra có thể tránh được hoàn toàn nếu có sự cẩn trọng đúng mức.
Điều đáng chú ý hơn nữa là Malaysia vốn dĩ không nhất thiết phải vượt quá các tiêu chí đủ điều kiện ngay từ đầu. Trước khi Malaysia thực hiện chính sách nhập tịch cầu thủ dạng di sản, đội tuyển quốc gia đã chứng tỏ khả năng cạnh tranh ở cấp khu vực.
"Có thể nói, Harimau Malaya hoàn toàn có thể đánh bại Việt Nam và Nepal ở vòng loại Asian Cup ngay cả khi thiếu vắng bảy cầu thủ này. Giờ đây, những kết quả đó có thể sẽ bị xem xét kỹ lưỡng.
Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) xử lý nghiêm túc các trường hợp vi phạm quy định về tư cách tham gia. Một manh mối có lẽ xuất hiện khi Tổng thư ký AFC, Datuk Seri Windsor Paul, tham dự một cuộc họp báo gần đây của FAM, sự hiện diện này đã gây ra không ít sự chú ý trong giới truyền thông địa phương", tờ New Straits Times bình luận.
Việc tiến hành các thủ tục kỷ luật ở cấp độ lục địa vẫn là một khả năng. Nếu bị trừng phạt, Malaysia thậm chí có thể bị tước bỏ kết quả ở vòng loại Asian Cup. Điều đó chỉ càng làm trầm trọng thêm thiệt hại vốn đã gây ra cho uy tín của bóng đá Malaysia.
3. FAM đi qua giông tố trong lễ kỷ niệm 100 năm thành lập
Tình hình khủng hoảng càng trở nên trầm trọng hơn do khoảng trống lãnh đạo trong chính FAM. FAM đang tiến gần đến kỷ niệm 100 năm thành lập mà không có chủ tịch sau khi toàn bộ ban điều hành FAM từ chức vào tháng Giêng do vụ bê bối liên quan đến giấy tờ 7 cầu thủ nhập tịch.
Đối với một tổ chức lẽ ra phải lên kế hoạch cho tương lai của môn thể thao này, thời điểm hiện tại không thể tệ hơn được nữa. Vậy tương lai của bóng đá Malaysia sẽ ra sao?
Việc tuân thủ các quy chế của FIFA không thể được xem là một thủ tục hình thức. Mọi yêu sách về nguồn gốc tổ tiên của cầu thủ nhập tịch đều phải trải qua quá trình xác minh pháp lý thích hợp, trước khi một cầu thủ được phép đại diện cho đội tuyển quốc gia.
FAM cũng cần một đơn vị chuyên trách về tuân thủ và quản lý, với đội ngũ nhân viên am hiểu luật bóng đá quốc tế. Công tác quản trị phải được cải thiện và duy trì sự tự do, không bị áp lực hay can thiệp, đồng thời các quyết định về điều kiện ứng cử phải chịu sự giám sát pháp lý độc lập.
"Quan trọng hơn hết, bóng đá Malaysia phải khôi phục lại uy tín của mình. Kết quả trên sân cỏ luôn có lúc thăng lúc trầm. Nhưng tính liêm chính trong quản lý phải luôn là điều không thể thỏa hiệp.
Liệu bóng đá Malaysia có xứng đáng với những lời chỉ trích tiêu cực mà họ đang nhận hiện nay? Ở một khía cạnh nào đó, câu trả lời là có. Bởi vì người hâm mộ không bao giờ phải chịu trách nhiệm cho mớ hỗn độn này. 100 năm thành lập lẽ ra phải mang lại sự khôn ngoan. Thay vào đó, bóng đá Malaysia vẫn đang loay hoay giải thích luật lệ.", tờ New Straits Times kết luận.
