Trong năm đầu tiên trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã hoàn toàn thay đổi cách tiếp cận của Mỹ đối với vấn đề nhập cư, khi ông khởi động nỗ lực thực thi pháp luật mạnh mẽ nhất trong lịch sử Mỹ, đồng thời đóng cửa nhiều con đường hợp pháp để nhập cảnh vào nước này.
Ông Trump cam kết sẽ kiểm soát chặt biên giới và mạnh tay trấn áp những người nhập cư bất hợp pháp trong nước. Và dưới nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, số lượng người vượt biên đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong khi số người bị giam tại các trung tâm giam giữ người nhập cư lại tăng vọt, theo tờ The Hill.
Tuy nhiên, hơn 70% những người bị giam giữ tại các trung tâm này không có tiền án tiền sự. Ngoài ra, nhiều người bị cảnh sát bắt hoặc tấn công lại có tư cách thường trú hợp pháp tại Mỹ, thậm chí là công dân Mỹ.
Việc trấn áp mạnh tay đã kéo theo loạt biểu tình trên khắp nước Mỹ trong tháng qua, nhất là sau khi hai công dân Mỹ bị lực lượng thực thi pháp luật liên bang tại TP Minneapolis, bang Minnesota bắn chết.
Những chính sách nhập cư có ảnh hưởng lớn
Trong năm đầu tiên trở lại nắm quyền, ông Trump đã ra lệnh xem xét lại tư cách của 200.000 người tị nạn đã được chấp nhận dưới thời Tổng thống Joe Biden. Đến tháng 11-2025, sau vụ một sĩ quan Vệ binh Quốc gia ở Washington, D.C. bị sát hại, ông Trump đã tạm dừng việc xử lý các đơn xin nhập cư của những người đến từ 19 quốc gia nằm trong danh sách cấm nhập cảnh, sau đó mở rộng lệnh cấm lên 39 quốc gia.
Vào tháng 10-2025, ông Trump đã thiết lập mức trần tị nạn thấp nhất trong lịch sử, chỉ cho phép 7.500 người tị nạn vào nước này trong năm 2026. Song song đó, ông Trump đã mở ra một số con đường nhập cư mới, bao gồm bán Thẻ Vàng nhập cư trị giá 1 triệu USD.
Ông Trump đã thay đổi căn bản cục diện tại biên giới phía nam cũng như cách thức các quan chức nhập cư thực thi luật trên khắp cả nước. Dữ liệu theo dõi số lượng người vượt biên tại biên giới Mỹ – Mexico cho thấy sự sụt giảm mạnh từ khoảng 100.000 người/tháng trong những tháng cuối nhiệm kỳ của chính quyền ông Biden xuống còn trung bình khoảng 10.000 người/tháng kể từ khi ông Trump nhậm chức.
Dù vậy, các con số thăm dò dường như không đứng về phía ông Trump.
Các cuộc thăm dò cho thấy tỉ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đã giảm từ 50% xuống 40% trong vòng một năm. Trong một cuộc thăm dò gần đây của Đại học Quinnipiac, 57% người được hỏi cho biết họ không tán thành cách Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) thực thi luật nhập cư.
Một cuộc thăm dò khác của tờ The Economist cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ ủng hộ việc xóa bỏ ICE, khi 46% người được hỏi cho biết họ muốn xóa bỏ cơ quan này, tăng từ 27% vào tháng 7-2025.
Hạ nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Dan Goldman nói rằng hành động của chính quyền ông Trump “hoàn toàn làm suy giảm và hạ thấp các giá trị Mỹ trong 250 năm qua”.
“Thiệt hại đối với đất nước còn lớn hơn nhiều so với chính sách thực tế hay thậm chí là kết quả trục xuất, bởi vì những gì ông ấy đang tấn công chính là những giá trị cơ bản đã là nền tảng của đất nước này kể từ khi thành lập, đó là đất nước của cơ hội được xây dựng nhờ những người nhập cư, là nơi trú ẩn cho những người đang đau khổ trên khắp thế giới” – ông nói.
Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Cộng hòa cho rằng ông Trump đã làm tốt công việc của mình.
"Công việc của chúng tôi khá cơ bản. Bạn đã nói với cử tri rằng bạn sẽ làm gì khi tranh cử. Nếu bạn được bầu, hãy làm những gì bạn đã nói. Không ai làm điều đó tốt hơn Tổng thống Trump" – Hạ nghị sĩ Jim Jordan thuộc đảng Cộng hòa nói.
Chùn bước ở Minneapolis?
Dù đã tạo nên những thay đổi lớn trong chính sách nhập cư của Mỹ nhưng dường như chính quyền ông Trump cũng đang chùn trước trước những gì diễn ra ở TP Minneapolis. Thậm chí, tờ The New York Times còn cho rằng ông Trump có thể thay đổi chính sách nhập cư sau những cuộc biểu tình lớn ở Minneapolis.
“Chúng ta sẽ giảm leo thang một chút” – ông Trump nói với các phóng viên hôm 28-1, liên quan hoạt động kiểm soát nhập cư, sau khi các cuộc biểu tình phản đối chính sách nhập cư diễn ra ở nhiều nơi.
Ông Trump cũng cho biết đã có những cuộc điện thoại “rất tốt” với Thống đốc Minnesota – ông Tim Walz và Thị trưởng Minneapolis – ông Jacob Frey.
Lý giải về việc ông Trump nhẹ giọng hơn về vấn đề nhập cư, bà Alyssa Farah Griffin – cựu giám đốc truyền thông chiến lược của Nhà Trắng dưới thời ông Trump – cho rằng nguyên nhân là “vì dư luận, ngay cả ở cánh hữu, đã rõ ràng thay đổi”.
Chính quyền ông Trump sau đó cũng luân chuyển công tác ông Gregory Bovino – người ban đầu được giao nhiệm vụ điều hành chiến dịch trấn áp nhập cư ở bang Minnesota – đến nơi khác.
Đến ngày 4-2, người đứng đầu cơ quan biên giới Mỹ Tom Homan cho biết chính quyền Trump sẽ rút 700 đặc vụ nhập cư liên bang khỏi Minnesota.
"Mục tiêu của tôi, với sự hỗ trợ của Tổng thống Trump, là đạt được việc rút quân hoàn toàn và chấm dứt làn sóng này càng sớm càng tốt” – ông Homan nói.
Ông Homan cho biết việc rút quân một phần là kết quả của sự hợp tác giữa các nhà tù quận ở Minnesota và các quan chức nhập cư liên bang, giúp các cơ quan nhập cư dễ dàng bắt giữ các mục tiêu hơn.
"Đây là việc thực thi pháp luật thông minh hơn, chứ không phải là ít hơn" – ông nói.
Theo đài NBC News, trong hai tháng qua, hơn 3.000 đặc vụ nhập cư liên bang đã được điều xuống Minneapolis, trong khi TP này chỉ có 600 cảnh sát.
Một bước đi nhượng bộ khác của chính quyền liên bang được Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem nhắc đến là các nhà chức trách nhập cư liên bang ở Minnesota sẽ được trang bị camera đeo trên người, để có thể dễ dàng theo dõi các hành động của họ.
Dù vậy, điều này vẫn chưa khiến chính quyền TP hài lòng.
"Việc giảm quân số và trang bị camera đeo trên người là một bước đi đúng hướng, nhưng việc vẫn còn 2.000 đặc vụ ở đây không phải là giảm leo thang căng thẳng. Thông điệp của tôi gửi đến Nhà Trắng luôn nhất quán, rằng chiến dịch này đã gây ra thảm họa cho cư dân và doanh nghiệp của chúng tôi. Nó cần phải chấm dứt ngay lập tức" – Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey cho biết.
