Làn sóng biểu tình ở Iran đã bước sang tuần thứ ba. Chính phủ Tehran đang vừa tìm cách ổn định tình hình trong nước vừa chuẩn bị cho các kịch bản leo thang sau những cảnh báo từ phía Mỹ.
Nỗ lực đoàn kết nhân dân trong nước
Giới lãnh đạo Iran tìm cách xoa dịu những bất đồng và thúc đẩy sự đoàn kết của người dân với chính phủ, trong bối cảnh làn sóng biểu tình phản đối việc đồng nội tệ mất giá vẫn tiếp diễn.
Ngày 12-1, chính phủ Iran đã tổ chức các cuộc tuần hành phản đối các cuộc biểu tình. Truyền thông Iran mô tả các cuộc tuần hành này có quy mô hàng triệu người, diễn ra trên khắp Iran, theo kênh Al Mayadeen.
Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian và Chủ tịch quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf đã tham gia các cuộc tuần hành.
Phát biểu tại sự kiện, ông Ghalibaf nói rằng Iran đang chiến đấu trong một “cuộc chiến bốn mặt trận”, gồm chiến tranh kinh tế, chiến tranh tâm lý, “chiến tranh quân sự” với Mỹ và Israel, và “hôm nay là cuộc chiến chống khủng bố” - ám chỉ các cuộc biểu tình.
“Sự kiên cường của nhân dân Iran và sự hiện diện của họ trên các quảng trường là một trong những lý do cho chiến thắng của chúng ta trong việc đối phó Mỹ và Israel” - theo Chủ tịch quốc hội Iran.
Ông Ghalibaf nói thêm rằng “90 triệu người Iran, thuộc mọi thành phần, đang sát cánh như một khối thống nhất để đối mặt sự can thiệp từ bên ngoài”, đồng thời nhấn mạnh “những gì chúng ta chứng kiến về bạo lực và sự tàn bạo trong những ngày qua là hành động trả thù nhắm vào toàn thể nhân dân Iran, không phân biệt tầng lớp”.
Trước đó, hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng chính phủ Iran đã tiến hành đối thoại với người biểu tình. Tổng thống Pezeshkian đã có cuộc gặp với các đại diện của người biểu tình và cam kết giải quyết các vấn đề kinh tế mà người dân đang đối mặt.
Sau các cuộc tuần hành của những người ủng hộ chính phủ, Lãnh tụ tối cao Iran - ông Ali Khamenei đã gửi thông điệp tới nhân dân Iran, khẳng định đây là “một hành động vĩ đại và một ngày lịch sử”.
“Hỡi nhân dân vĩ đại của Iran, hôm nay các bạn đã hoàn thành một việc lớn lao và tạo nên một ngày lịch sử” - ông Khamenei nói, đồng thời nhấn mạnh rằng những cuộc tuần hành quy mô lớn này, “tràn đầy quyết tâm kiên định, đã đập tan kế hoạch của các thế lực thù địch bên ngoài, vốn dự định được thực hiện thông qua các tay sai từ bên trong”.
Lãnh tụ tối cao Iran cũng nói thêm rằng “dân tộc vĩ đại Iran đã bộc lộ bản thân, ý chí và bản sắc của mình trước kẻ thù”, coi những gì đã diễn ra như “một lời cảnh báo gửi tới các chính trị gia Mỹ, yêu cầu chấm dứt sự lừa dối và không trông cậy vào những tên tay sai phản bội”.
Bộ Ngoại giao Iran ngày 12-1 cho biết đã triệu tập các nhà ngoại giao Pháp, Đức, Ý và Anh tại Tehran yêu cầu họ “rút lại các tuyên bố chính thức ủng hộ người biểu tình”.
Tuyên bố sẵn sàng cho chiến tranh nếu Mỹ can thiệp
Những động thái của Iran được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày càng gia tăng áp lực lên Tehran, bao gồm những lời đe dọa về quân sự và kinh tế.
Ngày 12-1, ông Trump tuyên bố áp thuế 25% đối với bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Iran. “Bất kỳ quốc gia nào tiến hành giao thương với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải chịu mức thuế 25% đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh với Mỹ” - ông Trump viết trên Truth Social, cho biết đây là quyết định cuối cùng và dứt khoát, có hiệu lực ngay lập tức.
Nhà Trắng ngày 12-1 cho biết dù ngoại giao vẫn là “lựa chọn ưu tiên hàng đầu” nhưng ông Trump “không e ngại sử dụng sức mạnh sát thương và tiềm lực quân sự của Mỹ nếu và khi ông cho là cần thiết”. “Không kích sẽ là một trong rất, rất nhiều phương án đang được đặt trên bàn của tổng tư lệnh” - Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với đài Fox News.
Đài CBS News cùng ngày dẫn lời 2 quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ tiết lộ rằng ông Trump đã được báo cáo về một loạt công cụ quân sự và hoạt động bí mật có thể sử dụng nhằm vào Iran, vượt xa các cuộc không kích thông thường. Theo nguồn tin, không quân và tên lửa tầm xa vẫn giữ vai trò trung tâm trong mọi kịch bản phản ứng quân sự tiềm năng.
Iran chưa bình luận việc ông Trump áp thuế lên các đối tác của Tehran. Tuy nhiên, trước kịch bản Mỹ tấn công quân sự, Iran cho biết nước này “sẵn sàng cho chiến tranh”.
Bộ trưởng Quốc phòng Iran - Chuẩn tướng Aziz Nasirzadeh ngày 12-1 cảnh báo rằng Tehran có “những bất ngờ để đối phó các mối đe dọa, và những kẻ tấn công sẽ phải gánh chịu đau đớn và tổn thất lớn vì điều đó”.
Ông Nasirzadeh tuyên bố rằng nếu những bên đe dọa “liều lĩnh thực hiện bất kỳ hành động ngu ngốc nào và xâm phạm lợi ích của đất nước chúng tôi, chúng tôi sẽ nhắm vào toàn bộ lợi ích của họ ở bất kỳ nơi nào trên thế giới”.
“Bất kỳ quốc gia nào tạo điều kiện cho cuộc tấn công hoặc cho phép sử dụng căn cứ của mình cho các bên tấn công đều sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp” - theo Bộ trưởng Quốc phòng Iran.
Cùng ngày, phát biểu trước các đại sứ nước ngoài tại Tehran, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi nói rằng Iran “không tìm kiếm chiến tranh nhưng hoàn toàn sẵn sàng cho chiến tranh”, đồng thời kêu gọi các cuộc đàm phán “công bằng”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết một kênh liên lạc vẫn mở giữa ông Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, dù hai nước không có quan hệ ngoại giao.
Ông Araghchi cho biết Tehran đang nghiên cứu các ý tưởng do Washington đề xuất, dù những ý tưởng này “không tương thích” với các lời đe dọa từ Mỹ. “Liên lạc giữa ông Witkoff và tôi vẫn tiếp diễn trước và sau các cuộc biểu tình, và hiện vẫn đang tiếp tục” - nhà ngoại giao Iran nói với kênh Al Jazeera.
Giá dầu tăng do tình hình Iran
Giá dầu nhích nhẹ ngày 13-1 khi xuất hiện những lo ngại gia tăng xoay quanh nguy cơ gián đoạn nguồn cung do tình hình ở Iran, theo hãng tin Reuters.
Hợp đồng dầu Brent tăng 28 cent, tương đương 0,4%, lên 64,15 USD/thùng vào sáng 13-1,dao động gần mức cao nhất trong 2 tháng đạt được ở phiên trước.
Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng 28 cent, tương đương 0,5%, lên 59,78 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 8-12-2025.
Theo giới quan sát, những diễn biến tại Iran có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường dầu mỏ, bởi Iran là một nhà sản xuất lớn đang chịu trừng phạt, và bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể làm gián đoạn nguồn cung hoặc làm gia tăng phần bù rủi ro địa chính trị.
