Chiều 13-1, tại phường Bình Dương, UBND TP.HCM tổ chức họp báo công bố Đề án phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM, định hướng hình thành cực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức.
Chương trình do UBND TP.HCM phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM cùng Tập đoàn Becamex và VSIP tổ chức.
Đề án được xây dựng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời tận dụng không gian phát triển mới của TP.HCM sau sáp nhập, hướng tới mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm.
Đặt “bộ não khoa học công nghệ” trong vùng sản xuất công nghệ cao
Theo Đề án, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM được định vị là trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố.
Không gian phát triển được tổ chức theo mô hình tích hợp, với vùng lõi đổi mới sáng tạo tại phường Bình Dương, gồm trung tâm khoa học công nghệ khoảng 103 ha và hơn 220 ha cơ sở R&D, sản xuất thử nghiệm công nghệ cao. Bao quanh vùng lõi là các khu công nghiệp khoa học công nghệ thế hệ mới như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường, VSIP III.
Việc đặt “bộ não khoa học công nghệ” liền kề các khu sản xuất công nghệ cao được kỳ vọng rút ngắn chu trình từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản xuất và thương mại hóa, tạo khác biệt so với các mô hình phát triển khoa học công nghệ tách rời sản xuất.
Đáng chú ý, Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) được đề xuất chuyển đổi công năng, trở thành tòa nhà khoa học công nghệ, phục vụ hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Vận dụng cơ chế đặc thù, tạo động lực tăng trưởng mới
Đề án dự kiến vận dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó có mô hình quản lý “một cửa” và cơ chế sandbox để thử nghiệm các công nghệ, mô hình quản trị mới.
Nhiều công trình hiện hữu, tiêu biểu là Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ), được đề xuất chuyển đổi công năng thành các thiết chế khoa học công nghệ, cho phép kích hoạt nhanh các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sử dụng hiệu quả tài sản công.
Tập đoàn Becamex được đề xuất giữ vai trò nhà đầu tư chiến lược, cùng các đối tác quốc tế như Sembcorp (VSIP), Tokyu Group, Warburg Pincus…, nhằm bảo đảm năng lực triển khai, chuẩn mực vận hành và khả năng kết nối nguồn lực toàn cầu.
Theo Tập đoàn Becamex, Đề án được kỳ vọng hình thành động lực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng giá trị và hàm lượng công nghệ.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM hướng tới xây dựng một đô thị khoa học công nghệ đáng sống, phát triển theo mô hình đô thị xanh – thông minh, khu công nghiệp sinh thái, góp phần giãn áp lực dân số khu vực trung tâm và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Becamex cho biết, việc triển khai Đề án này là nối tiếp Đề án Thành phố thông minh của Bình Dương cũ, chỉ khác là chuyển sang hình thức khác nhưng vẫn tiếp tục thực hiện chiến lược xuyên suốt của Tập đoàn Becamex.
Còn theo ông Trần Thanh Bình, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM, thành phố có quy mô dân số và diện tích tự nhiên khá lớn. Hạ tầng, những điều kiện sẵn có và là của riêng TP.HCM. Điều này đã hình thành một siêu đô thị khá lớn. Từ đó, điều tất yếu là phải phân công chức năng trong một đô thị lớn là một cái xu hướng phù hợp với quốc tế.
Cũng theo ông Bình, phía Bắc TP.HCM (Bình Dương cũ), vinh dự được chọn là một trong những cực để phát triển và giao nhiệm vụ rất quan trọng là đột phá trong lĩnh vực phát triển khoa học công nghệ.
Ông Bình nhấn mạnh: “Việc định vị hình thành đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM đáp ứng mong muốn, kỳ vọng của Đảng bộ và nhân dân thành phố. Thể hiện qua Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất vừa qua. Điều này sẽ xác định phát triển thành phố theo hướng “ba không gian, một đặc khu, ba hành lang và năm trụ cột kinh tế”.
Dự kiến ngày 15-1 sẽ diễn lễ công bố phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM” tại phường Bình Dương.
