Bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài vẫn bị điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt

Chiều 21-1, các đại biểu tiếp tục nghe đại diện Đảng bộ các bộ, ngành, địa phương trình bày tham luận tại Đại hội XIV.

Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng đã trình bày tham luận “Tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”.

Phòng, chống tham nhũng không chỉ là khẩu hiệu

Theo Ban Nội chính Trung ương, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công; xâm hại đến hoạt động đúng đắn của bộ máy Đảng, Nhà nước; làm sai lệch công lý, công bằng xã hội; làm suy giảm niềm tin, đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ.

Đảng ta luôn xác định tham nhũng là “giặc nội xâm”; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa lâu dài. Trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác này được triển khai quyết liệt, với nhiều chủ trương, cách làm mới, bài bản, khoa học, đồng bộ, hiệu quả.

Việc điều tra, xử lý vừa kiên quyết, nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp ở nhiều lĩnh vực, có tính cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe, phòng ngừa có hiệu quả.

“Điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt cả bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài, khẳng định sự nghiêm minh của pháp luật và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước”, ông Đặng Văn Dũng nói. Ông nhấn mạnh công tác này "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", không chỉ là khẩu hiệu, lời nói suông mà đã trở thành hiện thực sinh động, là mệnh lệnh chính trị được Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Chuyển mạnh sang “đi trước kiểm soát”

Để đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ông Đặng Văn Dũng cho hay Ban Nội chính Trung ương sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.

Đầu tiên, chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”, từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”.

“Lấy công nghệ, dữ liệu làm công cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, ông Dũng nói và nhấn mạnh việc giám sát cần thực hiện bằng trí tuệ nhân tạo (AI); phân tích dữ liệu lớn (big data) để phát hiện, phòng ngừa từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, pháp luật, cần tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả trách nhiệm giải trình, trước hết là sự hài lòng của người dân, đây là yếu tố then chốt.

Đồng thời, phải kiên trì xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính, với 3 trụ cột trọng tâm: Thể chế liêm chính - nền công vụ liêm chính - đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính.

Đi đôi với phòng ngừa, việc phát hiện và xử lý kịp thời là khâu đột phá để cán bộ “không dám” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Trong xử lý phải phân biệt sai phạm do cố ý vì vụ lợi với sai phạm vì đổi mới, sáng tạo, vì lợi ích chung; bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, yêu cầu chính trị, pháp luật và nghiệp vụ. Tinh thần là xử lý nghiêm minh nhưng nhân văn, ưu tiên áp dụng các biện pháp về kinh tế, hành chính, dân sự, kỷ luật; xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng.

Quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn

Nhiệm vụ thứ ba được ông Đặng Văn Dũng đề cập đến là tăng cường kiểm soát quyền lực. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát có hiệu quả việc thực thi quyền lực, theo nguyên tắc mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, phải được ràng buộc bằng trách nhiệm, quyền lực đến đâu trách nhiệm đến đó, quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn…

“Phải chú trọng kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, gắn với xây dựng bộ máy chính quyền địa phương hai cấp thực sự liêm chính, gần dân, phục vụ Nhân dân”, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh.

Đáng chú ý, Ban Nội chính Trung ương cần tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa công tác phòng, chống lãng phí. Trọng tâm là rà soát, xử lý dứt điểm các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ thất thoát, lãng phí và các cơ sở nhà, đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp.

“Không để lãng phí kéo dài, nhưng cũng không hợp pháp hóa các sai phạm”, ông Dũng nhắc lại chủ trương của Bộ Chính trị. Cùng đó, khẩn trương cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng về xử lý các vi phạm về đất đai, xử lý sai phạm về kinh tế để khơi thông nguồn lực phát triển. Đồng thời, xử lý trách nhiệm, thay thế cán bộ thiếu kiến thức, năng lực, thiếu bản lĩnh, đùn đẩy, né tránh, không dám làm.