Tuần này, thị trấn Davos trên dãy Alps của Thụy Sĩ sẽ chào đón những nhân vật cấp cao của giới chính trị, kinh tế và văn hóa thế giới tại Hội nghị thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), diễn ra từ ngày 19 đến ngày 23-1.
Hội nghị năm nay được tổ chức trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến chuyển sâu sắc về địa chính trị, thương mại, công nghệ và xã hội - mà giới quan sát đánh giá được tô đậm hơn với sự trở lại Nhà Trắng của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Davos 2026 và những vấn đề chính
Diễn ra trong bối cảnh xuất hiện những rạn nứt trong trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ, hội nghị năm nay với chủ đề “Tinh thần đối thoại” được kỳ vọng sẽ mang đến một “nền tảng đối thoại, hợp tác và hành động trung lập, không thiên lệch”, theo trang web của WEF.
“Đối thoại không phải là một thứ xa xỉ trong thời kỳ bất định; đó là một nhu cầu cấp thiết. Tại thời điểm then chốt đối với hợp tác quốc tế - được đánh dấu bởi những chuyển biến sâu sắc về địa kinh tế và công nghệ - hội nghị thường niên năm nay sẽ là một trong những kỳ họp có ý nghĩa nhất” - ông Borge Brende, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành WEF, nói.
Theo WEF, hơn 3.000 đại biểu đến từ hơn 130 quốc gia dự kiến tham dự Davos 2026, bao gồm 64 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, 850 tổng giám đốc và chủ tịch doanh nghiệp quốc tế, cùng gần 100 kỳ lân và nhà tiên phong công nghệ.
Trong nhóm các nước G7, Thủ tướng Canada Mark Carney, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Trump đã xác nhận tham dự. Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi sẽ không tham dự. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni và Thủ tướng Anh Keir Starmer hiện chưa xác nhận, nhưng được kỳ vọng sẽ có mặt.
Phái đoàn Trung Quốc sẽ do Phó Thủ tướng Hà Lập Phong, quan chức thương mại hàng đầu của Bắc Kinh, dẫn đầu.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen sẽ có mặt, cùng Tổng Thư ký NATO Mark Rutte và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) António Guterres.
Những người đứng đầu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Nhóm Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Chương trình Phát triển LHQ (UNDP), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Liên minh Viễn thông Quốc tế, Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) cũng sẽ tham dự.
Có năm chủ đề và thách thức chính nằm trong chương trình nghị sự của WEF năm nay: Làm thế nào để hợp tác trong một thế giới ngày càng nhiều tranh chấp?; Làm thế nào để khai mở những nguồn tăng trưởng mới?; Làm thế nào để đầu tư tốt hơn cho con người?; Làm thế nào để triển khai đổi mới sáng tạo trên quy mô lớn một cách có trách nhiệm?; Làm thế nào để xây dựng thịnh vượng trong giới hạn của hành tinh?.
Dù đây là những chủ đề cốt lõi, phần lớn thảo luận chắc chắn sẽ chịu tác động mạnh từ các sự kiện thời sự.
Hội nghị năm nay đánh dấu lần đầu tiên WEF không còn nhà sáng lập Klaus Schwab ở vị trí lãnh đạo. Nhà kinh tế học gốc Đức đã từ chức vào tháng 4- 2025, sau những cáo buộc cho rằng ông và vợ sử dụng quỹ của WEF cho mục đích cá nhân. Tuy nhiên, một cuộc điều tra độc lập kết luận không có hành vi phạm pháp hình sự, chỉ phát hiện một số sai sót nhỏ.
Ông Trump chi phối Davos 2026?
Tổng thống Trump sẽ là tâm điểm lớn nhất tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm nay khi cả thế giới đang dõi theo từng hành động và chờ đợi bài phát biểu của ông, theo tờ Politico.
“Chúng tôi rất vui mừng chào đón Tổng thống Trump trở lại Davos, và ông ấy sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ lớn nhất từ trước đến nay”- Giám đốc điều hành WEF Brende phát biểu tại cuộc họp báo hôm 13-1.
Theo ông Brende, ông Trump sẽ mang theo “năm bộ trưởng cùng nhiều nhân vật chủ chốt khác”, bao gồm cả một phái đoàn lưỡng đảng từ quốc hội Mỹ. Một số nhân vật được tiết lộ trong phái đoàn gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của ông Trump là ông Jared Kushner.
Ông Brende nói rằng hội nghị sẽ diễn ra “trong bối cảnh địa chính trị phức tạp nhất kể từ năm 1945”.
Davos năm nay diễn ra sau loạt động thái đáng chú ý từ chính quyền Mỹ như vụ bắt Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, đe dọa kiểm soát Greenland, úp mở khả năng hành động đối với Iran liên quan làn sóng biểu tình, đình chỉ visa định cư với 75 nước, rút khỏi hàng chục tổ chức quốc tế và hiệp ước khí hậu toàn cầu và mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell.
Hội nghị cũng diễn ra khi Tòa án Tối cao Mỹ dự kiến ra phán quyết về thuế đối ứng của ông Trump trong tháng này.
Theo tờ Financial Times, nhóm các quốc gia ủng hộ Ukraine, được gọi là “Liên minh Thiện chí”, dự kiến sẽ gặp ông Trump và bên lề hội nghị nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của Mỹ cho các bảo đảm an ninh đối với Ukraine.
Ngoài ra, với việc nhiều lãnh đạo châu Âu dự kiến tham dự, sự chú ý sẽ đổ dồn vào cách châu lục này phản ứng trước các thách thức từ Mỹ. Trong đó bao gồm những cảnh báo của ông Trump về việc tiếp quản Greenland, cũng như các động thái công kích nhằm vào nỗ lực của châu Âu trong việc quản lý các tập đoàn công nghệ Mỹ.
Theo giới quan sát, một trọng tâm khác của diễn đàn năm nay chính là dầu mỏ sau khi Mỹ tuyên bố sẽ “giám sát” ngành dầu khí Venezuela. Điểm đáng chú ý của kỳ họp WEF năm nay là sự hiện diện của các lãnh đạo ngành dầu khí hàng đầu bao gồm Giám đốc điều hành các công ty Exxon Mobil, Shell, TotalEnergies, Equinor và ENI.
Sau nhiều năm xuất hiện thưa thớt hơn khi xem diễn đàn này là không thân thiện với nhiên liệu hóa thạch, các lãnh đạo ngành dầu khí mong chờ lắng nghe ông Trump quảng bá chương trình nghị sự về “ưu thế năng lượng”, khuyến khích gia tăng khai thác dầu khí và gạt sang một bên các lựa chọn xanh như điện gió và điện mặt trời.
Đáng chú ý, diễn đàn năm nay sẽ có sự tham gia của Thống đốc California - ông Gavin Newsom, người được xem là đối trọng của ông Trump tại sự kiện.
“Chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump đã phản bội đất nước chúng ta: đó không phải là ‘Nước Mỹ trên hết’ mà là ‘Trump trên hết’ - ưu ái phe thân cận, trừng phạt người bất đồng và đè gánh nặng lên phần còn lại” - ông Newsom tuyên bố hôm 16-1.
“Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, tôi sẽ trực diện đối đầu những hành vi lạm dụng này và kiên quyết bảo vệ các nguyên tắc làm nên sức mạnh kinh tế của California: quản trị kỷ cương, các trường đại học hàng đầu thế giới, đổi mới sáng tạo không giới hạn và sự cởi mở với các nền văn hóa toàn cầu” - ông Newsom nói thêm.
Thống đốc California dự kiến phát biểu vào ngày 22-1, một ngày sau bài phát biểu của ông Trump, đồng thời tham dự các cuộc gặp riêng với lãnh đạo nước ngoài và giới điều hành doanh nghiệp trong chuyến đi kéo dài ba ngày.
Theo văn phòng Thống đốc California, ông Newsom muốn tận dụng bối cảnh hội nghị để công kích cách ông Trump điều hành kinh tế, gọi đó là “một cuộc tấn công vào thị trường tự do”. “Khi ông Trump làm suy yếu các liên minh lâu đời, California sẽ vẫn là ngọn hải đăng của sự ổn định và lòng trung thành” - ông Newsom nói.
WEF: Xung đột kinh tế là rủi ro lớn nhất đối với thế giới
Theo các chuyên gia được khảo sát trước thềm hội nghị Davos, xung đột kinh tế giữa các cường quốc lớn là rủi ro lớn nhất mà thế giới phải đối mặt trong hai năm tới.
Trong số 1.300 lãnh đạo doanh nghiệp, học giả và đại diện xã hội dân sự do WEF khảo sát, “đối đầu địa kinh tế” được xác định là mối đe dọa cấp bách nhất.
Các cuộc đối đầu này được 18% số người tham gia khảo sát nêu ra. Trong bối cảnh chiến sự vẫn tiếp diễn tại Ukraine, “xung đột vũ trang giữa các quốc gia” đứng thứ hai với 14%. Đứng thứ ba là các hiện tượng thời tiết cực đoan, được 8% số người lựa chọn.
Ở tầm nhìn dài hạn hơn là 10 năm, những rủi ro nghiêm trọng nhất được xác định trong khảo sát của WEF đều liên quan khủng hoảng khí hậu.
