Podcast:
Theo NDTV, tăng huyết áp là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, xảy ra khi áp lực máu lên thành động mạch vượt mức bình thường, buộc tim phải hoạt động nhiều hơn. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2024 có khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành từ 30–79 tuổi trên toàn cầu mắc tăng huyết áp, chiếm gần 33% nhóm tuổi này.
Huyết áp chịu ảnh hưởng lớn từ chế độ ăn uống và mức độ vận động. Trong mùa lạnh, thói quen sinh hoạt thay đổi như ăn mặn hơn, ít vận động hơn khiến nguy cơ tăng huyết áp càng rõ rệt.
Dưới đây là những yếu tố phổ biến trong mùa lạnh có thể làm huyết áp tăng cao.
1. Thực phẩm nhiều muối
Mùa lạnh, nhiều gia đình ưa chuộng đồ ăn mặn như dưa muối, súp ăn liền, đồ đóng gói sẵn, thịt chế biến hoặc các loại hạt rang muối. Hàm lượng natri cao gây giữ nước, làm tăng thể tích máu và áp lực lên thành mạch, từ đó đẩy huyết áp lên cao, thậm chí vượt xa mức khuyến nghị hàng ngày.
2. Các món ngon giàu chất béo
Cuối năm thường có nhiều tiệc tùng, cộng với thời tiết lạnh nên mọi người hay ăn nhiều bánh kẹo, đồ chiên rán, món béo và đồ ngọt. Những thực phẩm này dễ gây tăng cân, làm tăng cholesterol 'xấu' và khiến mạch máu kém đàn hồi, từ đó làm huyết áp tăng cao.
3. Giảm hoạt động thể chất
Trời lạnh khiến nhiều người lười vận động, ít đi bộ hay tập luyện ngoài trời. Việc ít vận động làm giảm tiêu hao năng lượng, tăng cân và suy giảm chức năng mạch máu, khiến tim phải làm việc nhiều hơn để duy trì tuần hoàn.
4. Tăng cân vào mùa lạnh
Ăn nhiều và vận động ít trong mùa lạnh dễ dẫn đến tích mỡ, đặc biệt là vùng bụng. Mỡ nội tạng có liên quan đến tình trạng viêm và kháng insulin, từ đó làm tăng nguy cơ và mức độ tăng huyết áp, ngay cả khi cân nặng chỉ tăng nhẹ.
5. Tiêu thụ nhiều caffeine và rượu
Trà, cà phê và đồ uống kích thích thường được sử dụng nhiều hơn để giữ ấm. Caffeine có thể gây tăng huyết áp tạm thời, đặc biệt ở người nhạy cảm. Rượu, nếu dùng quá mức, không chỉ làm tăng huyết áp mà còn có thể tương tác với thuốc điều trị.
6. Căng thẳng, thiếu ngủ và lối sống khép kín
Áp lực công việc cuối năm, chi tiêu tiệc tùng và nghĩa vụ gia đình dễ làm tăng căng thẳng. Ngày ngắn, ít ánh nắng cũng ảnh hưởng đến tâm trạng. Căng thẳng kéo dài kích hoạt các hormone co mạch, làm tăng huyết áp. Đồng thời, thói quen thức khuya, sử dụng thiết bị điện tử nhiều và ngủ không đủ giấc cũng liên quan chặt chẽ đến nguy cơ tăng huyết áp.
