TÓM TẮT
- Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có liên quan đến việc giảm tỉ lệ tử vong và hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.
- Uống cà phê ở mức vừa phải, khoảng ba đến năm tách mỗi ngày, được ghi nhận là có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong và một số bệnh mạn tính.
- Thịt đỏ, đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến được cho là làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và giảm tuổi thọ.
Chế độ ăn Địa Trung Hải và mối liên hệ với tuổi thọ
Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải mang lại lợi ích cho sức khỏe, bao gồm việc hỗ trợ kéo dài tuổi thọ. Theo Tiến sĩ Dana Hunnes, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng cấp cao tại UCLA Health, chế độ ăn này có tác dụng chống viêm và bảo vệ tim mạch cùng các cơ quan khác.
Bà cho biết chế độ ăn Địa Trung Hải chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất, chưa qua chế biến. Chế độ ăn này giàu chất xơ, giúp hệ tiêu hóa hoạt động đều đặn và giảm viêm. Nguồn chất béo chủ yếu là chất béo không bão hòa đơn và một phần omega không bão hòa đa từ thực vật, có lợi cho tim mạch. Lượng thực phẩm có nguồn gốc thực vật cao cũng giúp cung cấp nhiều nước và duy trì mức calo phù hợp để kiểm soát cân nặng.
Chế độ ăn Địa Trung Hải bao gồm trái cây, rau củ, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt, kết hợp với thịt nạc hoặc cá và dầu ô liu.
Theo Tiến sĩ Marily Opezzo, giảng viên y học tại Trung tâm Nghiên cứu Phòng ngừa Stanford, hiệu quả của chế độ ăn đến từ sự kết hợp tổng thể các nhóm thực phẩm, không phải từ từng thành phần riêng lẻ.
Các nghiên cứu cho thấy việc tuân theo chế độ ăn Địa Trung Hải có liên quan đến việc giảm khoảng 25% tỉ lệ tử vong nói chung, và giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Những thực phẩm trong chế độ này chứa omega-3, chất béo không bão hòa đơn và polyphenol, góp phần chống oxy hóa và chống viêm.
Cà phê và tác động đến sức khỏe lâu dài
Khoảng 60% người Mỹ uống cà phê mỗi ngày, và các nghiên cứu cho thấy uống cà phê ở mức vừa phải, khoảng ba đến năm tách mỗi ngày, có liên quan đến việc giảm tỉ lệ tử vong nói chung.
Theo Tiến sĩ Mir Ali, giám đốc y khoa của Trung tâm Phẫu thuật Giảm cân MemorialCare, cà phê giàu chất chống oxy hóa và có tác động tích cực đến quá trình trao đổi chất, kiểm soát đường huyết và làm chậm quá trình phân hủy DNA.
Việc uống cà phê cũng được ghi nhận là có thể làm giảm nguy cơ tiểu đường, đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, suy giảm nhận thức và một số loại ung thư như ung thư tử cung và ung thư gan.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Dana Hunnes lưu ý rằng việc thêm quá nhiều đường hoặc kem béo vào cà phê có thể làm giảm các lợi ích sức khỏe vốn có của thức uống này.
Thịt đỏ, đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến
Ngược lại với các thực phẩm có lợi, thịt đỏ được cho là có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa. Theo Tiến sĩ Mir Ali, thịt đỏ chứa nhiều chất béo bão hòa và nitrit, những yếu tố đã được ghi nhận là có tác động tiêu cực đến tim mạch và ung thư, từ đó làm giảm tuổi thọ. Một số nghiên cứu cũng cho thấy nitrit gây vấn đề chủ yếu khi được sử dụng làm chất phụ gia.
Đồ uống có đường cũng được ghi nhận là có tác động bất lợi đến sức khỏe lâu dài. Dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho thấy khoảng một nửa người lớn và hơn 60% trẻ em tại Mỹ tiêu thụ đồ uống có đường mỗi ngày.
Theo Tiến sĩ Ali, việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường làm tăng cân, tăng nguy cơ tiểu đường và bệnh tim mạch, qua đó làm giảm tuổi thọ.
Ngoài ra, thực phẩm siêu chế biến cũng được ghi nhận là làm tăng nguy cơ tử vong. Tại Mỹ, 73% nguồn cung thực phẩm đến từ các sản phẩm siêu chế biến. Theo Tiến sĩ Ali, những thực phẩm này thường chứa nhiều chất bảo quản, phụ gia, nhiều đường, ít chất xơ và thiếu các chất dinh dưỡng thiết yếu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường và ung thư.
Các chuyên gia cho rằng việc chuyển từ thực phẩm chế biến sẵn sang thực phẩm nguyên chất có thể giúp cải thiện sức khỏe và tuổi thọ.
